Verbeteren ontmoet integriteit

08/12/2016

Wat hebben Volkswagen, Imtech en bijvoorbeeld ABN AMRO met elkaar gemeen? Ze haalden alle drie het nieuws. Niet vanwege bijzondere bedrijfsresultaten maar vanwege de manier waarop ze hun resultaten behaalden. Zo had Volkswagen de sjoemelsoftware. En ABN AMRO haalde het nieuws met het kopiëren van handtekeningen bij hypothekendossiers. Als je de krantenberichten mag geloven, zijn er veel meer bedrijven die grenzen overschrijden. Prestatiedruk blijkt een belangrijke oorzaak te zijn. Maar waar de oorzaak ligt, ligt ook de oplossing: in de verbinding tussen ethiek en presteren.

Verbinding tussen ethiek en presteren

Als de verbinding tussen ethiek en presteren essentieel is omdat het sturen op prestaties ook gedrag bepaalt, verwacht je dat de opzet van verbeterprogramma’s en integriteitsprogramma’s vaker gecombineerd wordt. Dit gebeurt echter nog sporadisch. De perspectieven van de black belt adviseur en van, de meer op risico gerichte, compliance officer liggen in de praktijk behoorlijk uit elkaar. Echter wanneer organisaties de lessen van (te hoge) prestatiedruk serieus nemen ligt het combineren van deze twee werelden voor de hand.

Waar verbeterprogramma’s goed in zijn

Een belangrijk resultaat van Lean werken is de realisatie van een systeem van continu verbeteren waarbij de vorderingen overzichtelijk aan de man worden gebracht. Zo zijn er specifiek benoemde verspillingen, die bijvoorbeeld worden besproken tijdens een korte dagstart. Voor meer uitdagende verbeterkansen worden separate verbetersessies ingericht waarbij KPI’s en de bijbehorende verbeteringen visueel gemaakt worden. Managers stellen verduidelijkende vragen en men geeft feedback. Easy does it, toch?

Waar integriteitsprogramma’s niet in slagen

Als ik de Lean aanpak vertaal naar een ethiek systeem ervaar ik een gemis aan betrokkenheid. “Ja er is wel een online module, die moet je volgen als je hier komt werken. En ooh ja, er is ook een ethiek commissie, maar hoe je daar iets aanmeldt, dat weet ik niet?” Kortom, waar Lean slaagt in de dialoog tussen lagen te faciliteren, slagen integriteitsprogramma’s daar vaak nauwelijks in.

Ethiek van presteren

Om de verbinding tussen verbeterprogramma’s en integriteitsprogramma’s voor elkaar te krijgen neem je een aantal stappen. Naast het dagstartbord implementeer je een dilemmabord. Dilemma’s worden tijdens de dagstart ingebracht en worden aan de hand van 7 stappen behandeld.

Stap 1; Wat is het morele kernprobleem?

Stap 2; Wie zijn de betrokkenen?

Stap 3; Wie is/zijn aanspreekbaar?

Stap 4; Welke informatie is nodig?

Stap 5; Welke argumenten kunnen worden aangevoerd?

Stap 6; Wat is de conclusie?

Stap 7; Evaluatie

Sommige dilemma’s worden binnen het afdelingsteam besproken en andere bijvoorbeeld door het managementteam. Niet alleen komt feedback terug aan de hand van deze sessies, maar ook moresprudentie. Door moresprudentie leert de organisatie welke keuzes eerder gemaakt zijn. Zo wordt dit een naslagwerk voor nieuwe dilemma’s.

Aan de slag!

Wat opvalt in gesprekken met bestuurders en compliance officers is dat voor zowel verbeter- als integriteitsprogramma’s geldt dat relevantie voor de business het succes bepaalt. Tegelijkertijd neemt de business al veel initiatief om te verbeteren. Sluit als integriteitsprogramma daarom aan bij die beweging door middel van concrete interventies. Op die manier wordt de piramide niet alleen omgedraaid voor verbeter-ideeën, maar ook voor dilemma’s. Er is dan een plek en plaats waar deze beide ingebracht kunnen worden en waar ook direct een gesprek plaatsvindt. Dan ben je duurzaam en continu aan het verbeteren conform de kernwaarden van jouw organisatie.

Sjoerd

Over de auteur

Anderen typeren mij als iemand waar je op kan bouwen, intelligent en flexibel waarbij ik snel kan wisselen tussen inhoud, niveau en perspectief. Ik ben ambitieus en beschik over veel energie.

Naar Sjoerd Hogenbirk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *