Lean leiderschap vanuit een ethische blik

30/05/2017

Ken je die poster van Loesje? “Bij welke reorganisatie werk jij?” Dit zou ook toegepast kunnen worden voor Lean. De hoeveelste Lean wave onderga jij nu? Lean is, geheel terecht, ingeburgerd binnen veel verschillende organisaties. Het levert meestal meer klantwaarde op, leidt tot meer effectiviteit en efficiency en ook tot hogere medewerkerstevredenheid. Toch zien we te vaak dat ‘Lean’ een doel op zich wordt. Het programma komt centraal te staan, de FTE reductie wordt al op voorhand berekend, voordat duidelijk is wat de ‘bedoeling’ is. Er worden telkens nieuwe ‘waves’ gestart.

Lean raakt los van zijn ethische kern

Om te zorgen dat de bedoeling van Lean de focus blijft tijdens Lean programma’s is het goed om de kernwaarden van Lean, zoals beschreven in ‘The Toyota Way’ uit 2001: ‘continu verbeteren’ en ‘respect voor mensen’ steeds voor ogen te houden:

  • De eerste kernwaarde ‘continu verbeteren’ gaat over jezelf en anderen voortdurend uitdagen om de taken te verbeteren, vanuit het oogpunt van de klant. Effectieve verbetering vindt alleen plaats door te gaan kijken op de werkvloer, daar waar het gebeurt, en op basis van de feiten en ideeën de werkwijzen aan te passen.
  • De tweede kernwaarde ‘respect voor mensen’ komt terug in de grondhouding van mensen om elkaar netjes en vol vertrouwen te bejegenen, samen te willen werken en persoonlijke en professionele groei te stimuleren.

“Als de kern van Lean uit waarden bestaat, dan is ethiek essentieel voor duurzame implementatie”

Wat is ethiek ook al weer?

Ethiek gaat over goed handelen. Dit is een normatief begrip. Immers als er goed handelen is, dan kan je ook ‘niet goed’ handelen. Ethiek is ook een constructief begrip, met elkaar maak je ‘een manier van doen’ die ook continu verbeterd moet worden. Maar hoe bepaal je nu wat goed handelen is in concrete situaties binnen een Lean implementatie? Is dat de strikte toepassing van de Lean- methodiek? Is dat een gedegen planning van de verbeteracties? Wat ons betreft zijn de kernwaarden van Lean leidend in dagdagelijkse dilemma’s op de werkvloer. Een Lean leider die ‘goed handelt’ vraagt zich dus telkens af of acties leiden tot continu verbeteren of juist tot behoud van de status quo. En goed handelende Lean leiders vragen zich bij Lean implementaties af of het voldoende voldoet aan ‘respect voor mensen’ en de groei van hun mensen en zichzelf bevordert.

Kernwaarden geven richting

Onze stelling is dat effectieve Lean leiders op basis van de kernwaarden van de Lean filosofie richting geven aan hun dilemma’s. Lean is op die manier niet alleen een korte termijn efficiency programma. Lean wordt dan daadwerkelijk een continu verbeter-proces waar twijfelen, zoeken, het wegen van waarden en persoonlijke confrontatie een essentieel onderdeel van uitmaken. Lean wordt dan persoonlijk en structureel, en niet slechts een rugzak vol met tools die u af en toe gebruikt. Dat moet u wel dúrven.

In een volgend blog gaan we dieper in op een aantal typische waarden-gedreven dilemma’s van Lean leiders. Welke dilemma’s zouden we hier volgens jou in moeten behandelen?

Een gezamenlijke blog van Desirée van Dun en Sjoerd Hogenbirk

desiree

Over de auteur

Mijn kracht is om via onderzoekende vragen en observaties nieuwe inzichten te bieden. Altijd met respect en een vleugje humor. Vanuit mijn dubbelrol aan de Universiteit Twente leid ik ook onze R&D.

Naar Desirée van Dun

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *