Zien wat nodig is

12/09/2017

“Geloof jij in zelfsturende teams?” Een collega en ik aten samen een broodje en ze stelde me deze vraag.

“Nou, ik heb daar geen eenduidig ja of nee op volgens mij. Ik zie situaties voor me waarin ik volmondig ‘ja’ zeg en ik ken ook veel teams waarbij ik denk ‘absoluut niet, nooit doen.’

Een collega vertelde me ooit over een experiment dat hij had uitgevoerd. In het leger als officier van vier tanks diende hij deze met zijn team van top tot teen schoon te maken na iedere oefening. Er was ooit door iemand bepaald dat de eenheid daar drie dagen de tijd voor had, volgens een bepaald stappenhandboek. Na een aantal oefeningen en poetsbeurten viel het hem op dat het ook echt drie dagen duurde. Soms een half uurtje sneller, maar dat was de max. Zijn team was niet gemotiveerd en iedereen probeerde zo min mogelijk te doen. Hij besloot te gaan experimenteren, omdat hij vermoedde dat het schoonmaken veel slimmer en sneller kon. Wat als hij vrije tijd in het vooruitzicht stelde als de tank eerder klaar zou zijn? Wat als hij alleen het resultaat ging beoordelen in plaats van de tussenstappen in het handboek af te vinken? In een periode van proberen, oefenen, fouten maken, leren en weer verbeteren werd het schoonmaken en smeren van drie dagen teruggebracht naar 1 dag. Voor de tanks maakte het geen verschil, die waren netjes gepoetst en gesmeerd. De effecten voor het team waren fenomenaal. Naast de betere samenwerking bij het schoonmaken merkte mijn collega op dat ook bij andere taken de samenwerking verbeterde. Men had plezier met elkaar, lol in samenwerken. Dus ja, zelfsturende teams werkte als een dolle.

“Typisch antwoord van een adviseur”, sprak mijn collega met een glimlach.

Werkte dat ook door ‘in de tank’ op oefeningen, in actie, als het ging om een tegenstander uit te schakelen? Ja, alleen wel met een heel belangrijk verschil. In die setting was duidelijk wie de beslissing nam voor de hele tank, dat was er één, de tank-commandant. Dan was er geen zelfsturende setting, de commandant besliste. Het was ook duidelijk wie dat deed als de commandant dat niet meer kon. Zo wist iedereen heel duidelijk wie de besluiten nam, tot het laatst overgebleven bemanningslid. Geen discussie. Helder.

Wat wel veranderde in de tank was de samenwerking in de voorbereiding op de oefening en de evaluatie. De bemanning voelde zich veel vrijer om met suggesties te komen. Suggesties over de bediening van de tank of over de aanval- of verdedigingstactiek. In de woorden van mijn collega: “Het voelde alsof we nu een écht team waren als bemanning. Voor mij als commandant betekende het dat ik veel minder gedoe had als ik een bevel gaf. Het bleek dat ze mijn oordeel beter aanvaarden. En dat kwam alleen omdat we een systeem ingeregeld hadden van meer en beter naar elkaar luisteren.”

“Typisch antwoord van een adviseur”, sprak mijn collega met een glimlach. “Het kan allebei… maar je verhaal is wel helder en spreekt tot de verbeelding. Daar kan ik wel wat mee, dankjewel!”

Met dank aan Arjon, tankcommandant en collega.

heiko

Over de auteur

Als je bewust bent van wie je wezenlijk bent en weet wat je werkelijk wil, kun je het ‘moeten’ loslaten. Dan laat je jezelf excelleren in effectiviteit, samenwerken en het nemen van eigenaarschap.

Naar Heiko van Eldijk

2 Reacties op “Zien wat nodig is”

  • Remko Delsasso schreef:

    Wat een mooi voorbeeld! Ik heb het vanavond in mijn Webinar gebruikt over zelfsturende teams en de (on)zin van vergaderen.
    Cliffhanger: wat is er met de 2 dagen gebeurt die de nieuwe manier van werken opleverde?

    • Heiko van Eldijk schreef:

      Hi Remko,
      Wat mooi dat je de blog direct hebt gebruikt. Daar zijn de blogs voor bedoeld; inspiratie en reflectie.

      Dank voor het delen!

      In het defensie systeem van eind jaren 80 was het effect van dit soort experimenten extra bier, bitterballen en biljarten voor de soldaten. 2 dagen R&R in de verloftent. Wist men veel in die tijd wat zelfsturing kon betekenen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *