De ethiek van presteren – Mijn schoonvader bezit een springkussen

19/10/2017

Afgelopen zondag hadden wij het gemeentefestival en als bijdrage had ik het springkussen geleend van mijn schoonvader. De hele dag – echt de hele dag – hebben er kinderen op dat kussen gesprongen. Ik heb zelden zoveel blije kinderen gezien op een groot plastic gevaarte dat wordt vol geblazen met lucht. Op een gegeven moment moest het springkussen weer opgeruimd worden, de kinderen moesten van het springkussen af en de lucht moest eruit, in die volgorde ook. 1 jongetje kwam naar mij toe. Hij had zijn rode laarsjes inmiddels weer aan, zijn haar was bezweet en zijn kleren totaal verfrommeld.

‘Heb jij een springkussen?’ was zijn vraag.

‘Nee, zeg ik. Maar mijn schoonvader wel!’

Het effect van deze woorden was ongelooflijk. Ik denk dat als dit jongetje zijn vader had kunnen inruilen, hij dat direct had gedaan.

In een eerdere blog heb ik al geschreven over de drietrapsraket die wij hanteren als wij kijken naar ethiek. Preventie (preventief liefhebben), Perceptie en Reactie. Perceptie gaat over betekenisgeving. Perceptie gaat over hoe je naar de wereld kijkt en hoe je die waardeert. In dit geval; een schoonvader met een springkussen is echt een soort hemel. Dan moet je wel de beste schoonvader ter wereld hebben.

Perceptie en betekenisgeving is – als het om ethiek gaat – essentieel. Als je van medewerkers verwacht dat zij zich bewust zijn van ethiek, dan is het essentieel te checken of de perceptie wel genoeg aanwezig is, en om die perceptie blijvend te laden. Weet men überhaupt welke ethische normen en waarden er zijn? Welk gedrag wel en niet gewenst is, en waar de scheidslijn ligt? Het laden van deze perceptie noemen we ook wel het ‘betekenis geven aan gedrag’, en dat is eigenlijk iets wat continu gevoed moet worden, om het ethische bewustzijn in een organisatie op peil te houden.

Betekenis geven is een ontdekkingstocht

Hoe geef je nu betekenis aan gedrag binnen organisaties? Gedrag is zichtbaar en drijfveren, emoties, die daar onder liggen vaak niet. Hoe beter het binnen een organisatie mogelijk is om standpunten, emoties, dilemma’s en overtredingen te bespreken, hoe groter de kans dat dit ook gebeurt en men leert van anderen. Juist als je zaken bespreekt en evalueert, kan je zaken van een (nieuwe) betekenis voorzien. Betekenis geven is vooral een ontdekkingstocht- juist omdat niet iedereen hetzelfde vindt, maar er wel een werkbare weg gevonden moet worden.

Het jongetje wie mij aansprak maakte mij deelgenoot van zijn perceptie, zijn waardering van het springkussen. Vanuit zijn kinderlijke puurheid had hij geen remmingen om dit met mij te delen. Ik realiseer me dat we ons als volwassenen te vaak tegenhouden in het delen van perceptie. Terwijl dat zo zonde is. Voor de organisatie, voor de ander, en niet in de laatste plaats ook voor jezelf. Hoe zet je die eerste stap naar het delen, binnen je organisatie? Ik noem drie mogelijke manieren: 1. Feedback geven en ontvangen. 2. Voorbeeldgedrag aanscherpen. 3. Oefenruimte creëren.

Feedback geven en ontvangen is essentieel. Als er gedragingen zijn die conform de kernwaarden zijn en passen binnen de organisatie worden er dan ook complimenten uitgedeeld? Als er gedrag is dat over de scheef is, of contraproductief is, geven collega’s dan ook suggesties om gedrag aan te passen? Als de antwoorden nee zijn, is het tijd om hier wat meer structurele aandacht aan te gaan geven.

Als leidinggevende ben je gewenst of ongewenst een rolmodel. Onderzoek op onderzoek toont aan dat de woorden en de acties van leidinggevenden een zeer grote impact hebben op het gedrag van medewerkers. Kortom leidinggevenden moeten heel duidelijk weten en uitleven welk gedrag gewenst is.

Als derde geldt dat betekenis ontstaat als je mag oefenen. Oefenen is altijd fijner dan in de praktijk blauwe plekken oplopen. Hoe meer mensen kunnen oefenen met concrete toegepaste casuïstiek en dit delen, hoe concreter gedragscodes worden en hoe sterker de ethische besluitvorming wordt gestimuleerd. Dus organiseer die oefenruimte, laat men eerst eens droog- oefenen, en daarna ook in de praktijk, gun elkaar de ruimte om elkaar aan te spreken, ook als dat er wellicht in het begin wat horkerig uitkomt.

Dankzij het jongetje dat mij aansprak met z’n glimmende ogen heb ik nu pas door hoe bijzonder het springkussen van mijn schoonvader is. Wat dat betekent voor die kinderen en wat ik daaraan kan bijdragen. Ik ga nu vaker het springkussen opzetten. Voor het plezier van die kinderen. En misschien gewoon zelf ook even springen, om te ervaren of ik er ook zo blij van word… Als ik denk aan dat jongetje, weet ik wel zeker dat ik er blij van word.

Het kan beter

Wat kan er volgens jou beter? We vernemen het graag van je!

reCAPTCHA is required.
Sjoerd

Over de auteur

Anderen typeren mij als iemand waar je op kan bouwen, intelligent en flexibel waarbij ik snel kan wisselen tussen inhoud, niveau en perspectief. Ik ben ambitieus en beschik over veel energie.

Naar Sjoerd Hogenbirk
Geef een reactie hier...

Een reactie op “De ethiek van presteren – Mijn schoonvader bezit een springkussen”

  • Anouk schreef:

    Wat mooi! Denk je ook aan Florine als je besluit het springkussen nog eens op te zetten! Zie haar ogen ook al stralen 😉

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *