De OM integriteitsaffaire: een gebrek aan ethisch leiderschap?

07/05/2019

De afgelopen periode is er veel geschreven over een ernstige affaire binnen de top van het Openbaar Ministerie. Voor wie het heeft gemist: Marc van Nimwegen en Marianne Bloos, beiden kopstuk binnen het OM, zijn een relatie aangegaan en hebben deze verborgen gehouden. Hiermee hebben zij de integriteitsregels ernstig overschreden én schade aan de gehele organisatie toegebracht, zo concludeert een vernietigend rapport na intern onderzoek naar de affaire. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Ethisch leiderschap volgens de theorie

In het rapport valt te lezen dat het binnen het OM aan ethisch leiderschap ontbrak. Maar in mijn perceptie is dit niet het hele verhaal. Volgens het rapport betekent ethisch leiderschap dat leiders zelf ook morele leiders zijn. Nu toont onderzoek (Lemoine, 2019) aan dat moreel leiderschap uit drie typen leiderschap bestaat: ethisch leiderschap, authentiek leiderschap en dienend leiderschap. Hierin hebben de bestuurders duidelijk steken laten vallen.

Ethisch leiderschap volgens Lemoine, refereert aan leiderschap dat belonen en straffen gebruikt om volgers aanspreekbaar te houden voor organisatiewaarden en -standaarden. Kortom, de leidinggevende stuurt nadrukkelijk op de formele normen en standaarden. Om dit type leiderschap vorm te geven, is het essentieel om de kennis van de normen en standaarden te vergroten, anders wordt het lastig om ze na te leven. Dit lijkt binnen het OM onvoldoende te zijn gebeurd.

Authentiek leiderschap gaat uit van zelfbewustzijn en zoekt actief feedback om persoonlijke groei vorm te geven. Authentieke leiders herken je aan hun zelfbewustzijn en het vermogen om hiermee interne consistentie en authentieke oprechtheid in relaties met anderen vorm te geven. Door continu te ontkennen en niet aanspreekbaar te zijn, is het duidelijk dat het in deze situatie ook aan zelfbewustzijn en voorbeeldgedrag ontbrak.

Als laatste wordt moreel leiderschap gevormd door dienend leiderschap. Een dienend leider creëert waarde voor meerdere stakeholders en is in staat om het succes van de gehele organisatie en haar bijbehorende partners vorm te geven. Juist deze twee bestuurders hadden moeten begrijpen dat hun stakeholders een groot belang hebben bij het onkreukbaar imago van het OM. Door deze affaire hebben van Nimwegen en Bloos het belang van hun stakeholders echter onvoldoende gediend.

Ethisch leiderschap binnen jouw organisatie vergroten?

Moreel leiderschap vraagt dus om meer dan alleen het volgen van formele richtlijnen en regels. Het vraagt om in de spiegel durven kijken, congruent met je eigen waarden te handelen én het belang van de diverse stakeholders te dienen. Het gaat er dus om dat je invulling aan bovenstaande leiderschapstypen geeft. En los van de theorie gaat het natuurlijk om het bijbehorende gedrag. Wil jij het ethisch leiderschap binnen jouw organisatie vergroten? Ik help je graag verder!

Het kan beter

Wat kan er volgens jou beter? We vernemen het graag van je!

reCAPTCHA is required.
Sjoerd-1640x1800

Over de auteur

Anderen typeren mij als iemand waar je op kan bouwen, intelligent en flexibel waarbij ik snel kan wisselen tussen inhoud, niveau en perspectief. Ik ben ambitieus en beschik over veel energie.

Naar Sjoerd Hogenbirk
Geef een reactie hier...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *