De robot en z’n ethische dilemma’s

11/06/2018

In het zweet werd ik wakker vannacht. Het was 2025 in mijn droom. Mijn zelfsturende auto had een ongeluk veroorzaakt en het algoritme had bepaald dat mijn leven en gezondheid meer risico kon dragen dan het overstekende oude echtpaar of het gezin in de tegemoet komende auto. Daarom belande ik in de sloot met een auto waarvan de vergrendeling defect raakte door al het water dat binnen kwam. Was dit het juiste om te doen? Robotisering brengt ethische dillema’s met zich mee. Vragen van morgen, waar we vandaag al een antwoord op moeten vinden.

Robotisering is een fascinerende ontwikkeling. Echt de next level van automatisering met een impact die vele malen groter is. Machines worden zelfsturend en zelflerend, toekomstige robots worden slimmer dan wij mensen en gaan beslissingen voor ons nemen.

De basis hiervan wordt vandaag gelegd door rotobotica-specialisten die codes en algoritmes ontwikkelen. We staan aan het begin, daarom is dit hèt moment om kritisch naar de ontwikkeling te kijken en na te denken over de ethische kant van robotisering. Ik geef een aantal voorbeelden.

Een robot heeft geen ethisch besef.

Je kunt in principe alle processen robotiseren. Maar wil je dat ook? Denk aan het voorbeeld van de zelfrijdende auto. Of neem bijvoorbeeld uitkeringsaanvragen. Op een gegeven moment heb je zoveel data, dat je van een bepaalde wijk weet dat een aanvraag eigenlijk altijd terecht is. Dan kun je er een robot tussen zetten die een aanvraag uit die specifieke wijk altijd honoreert. Efficiënt, maar is het ook juist?

Robotisering en ethiek. Zo zet je het op de agenda.

Wat ik zie in mijn praktijk is dat dit vraagstuk een uitdaging is en het in eerste instantie gewoon vraagt om de juiste mensen met elkaar in gesprek te brengen. De IT afdeling en de afdeling ‘ethiek’ of welke afdeling dan ook, spreken niet direct elkaars taal en begrijpen ook niet meteen elkaars perspectief. Betrek alle stakeholders die, misschien onbewust, bezig zijn met ontwikkelingen die op termijn kunnen uitmonden in een ethisch vraagstuk. Zoals ontwikkelaars, managers en directieleden.

Vervolgens is de vraag hoe je het onderwerp aanvliegt en of je het over de juiste dingen hebt. Mijn advies is uit te gaan van een business canvas waarin het aspect ethiek een duidelijke plek heeft. Zo is de variant uit het boek ‘Robot aan het Stuur’ een goede methodiek om met elkaar in gesprek te gaan zodat we in het zweet wakker worden, maar met een gerust hart kunnen slapen, omdat we weten dat onze algoritmes het juiste met ons voorhebben.

Doorpraten? Bel me.

Het kan beter

Wat kan er volgens jou beter? We vernemen het graag van je!

reCAPTCHA is required.
Sjoerd

Over de auteur

Anderen typeren mij als iemand waar je op kan bouwen, intelligent en flexibel waarbij ik snel kan wisselen tussen inhoud, niveau en perspectief. Ik ben ambitieus en beschik over veel energie.

Naar Sjoerd Hogenbirk
Geef een reactie hier...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *