Iemand met een geruit pak is nog geen boswachter

25/08/2017

“We vielen behoorlijk uit de toon in een spijkerbroek, t-shirt en een paar gympen.” Een vriendin van me vertelt over haar ervaring bij een duurzaam festival. “Soms leken we een beetje genegeerd te worden. Ik had het idee dat dat aan onze manier van kleden lag. We hoorden er niet bij. Het ‘hippie-gehalte’ was hoog. Ik had verwacht dat je juist daar niet afgerekend zou worden op basis van je kleding. Maar dat leek wel degelijk het geval. We zagen er te gewoon uit. Of anders gezegd: te afwijkend van de dominante groep. Zo zie je dat ook binnen een dergelijke ‘vrijzinnige’ context, het uiterlijk telt en er een bepaalde mores heerst.”

“Het kan natuurlijk mijn eigen projectie zijn,” ging ze verder, “want ik voelde me bij bepaalde uitdossingen ook niet helemaal op mijn gemak. Ik denk omdat die groepen voor mij niet altijd even authentiek voelden. Dezelfde vesten, wapperende rokken en schapenvachten. Je kon ze daar ter plekke gewoon kopen, lekker makkelijk met de pin.”

“Gaat het dan net zoals vroeger in de zandbak waar je vooral bezig bent om erbij te horen?” Ik vroeg het me hardop af. “En is dat dan erg? Iedereen wil toch tot op zekere hoogte ergens bij horen. Het voelt wel wat tegenstrijdig als je het zo zegt.” Mijn vriendin zweeg, haar ogen staarden in haar halflege kop koffie.

Ze ging nog even verder met het delen van haar buitensluit-ervaring. “Ik voelde het verschil tussen de mensen die zich zo kleden ‘om in de scene te passen’ en de mensen die zich daadwerkelijk op hun gemak voelden in die kleding. Het was met name deze laatste groep waar we contact mee konden maken. De rest was te druk met lekker samen anders zijn.” “En met kijken wie er buitengesloten kon worden, toch?” vulde ik lachend aan.

Mijn lachen was gemeend. Ik begreep heel goed wat ze bedoelde. Zelfs bij ons op kantoor kom ik het tegen. Daar loopt een collega in een pak met ruitmotief. Een andere collega die schamper vraagt of hij boswachter wil worden. Ja, het is een grap, niets mis mee. Maar ook ja, dat geruite pak is nooit meer uit de kast gehaald. Ieder bedrijf kent zo zijn onderscheidende gewoontes. Want naast het pak staat ook de rok met hoge hakken. Of is de spijkerbroek met zwart t-shirt met grappige statement bon ton in menig IT organisatie. De cultuur laat zich lezen door kledingkeuzes.

Ik vroeg hem waarom hij niet ook zijn das afdeed. “Dat kan ik niet doen,” zei hij.

Menigeen ontleent zijn status aan die cultuur. Een recent voorbeeld ervoer ik toen het laatst zo onbehoorlijk warm was. Ik had een gesprek met een manager en die zat keurig, strak in het pak, achter zijn bureau. Terwijl de meeste mensen toch dat bovenste knoopje open hadden, hun jasje uit hadden gedaan. Ik vroeg of hij het niet warm had. “Jawel, sprak hij, zeker.” Ik vroeg hem waarom hij niet ook zijn das afdeed. “Dat kan ik niet doen,” zei hij, “want bij mijn functie hoort een pak.”

In het moment snapte ik direct de achtergrond van zijn hulpvraag; hoe krijg ik mijn team in beweging? Leiderschap ontleen je niet aan je stropdas. Daar prikt iedereen net zo hard doorheen als dat mijn vriendin door de wapperende rokken en schapenvachtjes heen keek. Met het risico op slijtage van het woord, maar hier gaat authenticiteit onderuit. Persoonlijk leiderschap maakt de leider. Niet de leider die met de strepen op zijn uniform de status van zijn plaats afmeet.

heiko

Over de auteur

Een lonkend perspectief is potentie tot (waarde)creatie. Ik word blij als ik goed kan kijken, mag puzzelen en tot actie kom, om te doen wat nodig is.

Naar Heiko van Eldijk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *