Mag je het ook niet weten?

17/01/2017

“Maar wat als jij het soms ook niet mag weten?” Ik was met een vriend op pad en we waren neergestreken in een restaurantje. Hij vertelde over zijn werk en het deed me denken aan een situatie die ik in de praktijk wel vaker tegenkom. Het gevoel dat je op een bepaald niveau altijd alle antwoorden moet hebben. Hij was onlangs directeur sales geworden bij een middelgrote organisatie en ze gingen door een verandering heen. Voor zijn gevoel brandden de ogen van het directieteam en die van zijn eigen team daarbij in zijn rug.

Hij keek me aan met grote ogen. Zijn adem leek even te stokken. “Ik zie het zo vaak bij managers dat ze het idee hebben dat ze alle antwoorden moeten hebben”, vervolgde ik om hem op adem te laten komen. “Tja”, antwoordde mijn vriend, “daar word ik toch voor betaald?” “Is dat zo?”, daagde ik hem uit. “Is dat de afspraak die je ooit gemaakt hebt hierover? Moet jij alles weten? Of zorg je ervoor dat het antwoord er komt?”

“Hmmm”, antwoordde hij. “Tja, in feite natuurlijk het laatste. Maar onder druk moet ik af en toe snel handelen en vooral laten zien dat ik wat doe. Zo kreeg ik onlangs het verwijt dat ik het team niet goed onder controle had. Dat klopte ook wel, tot dan toe vielen ze nl. deels onder een andere unit, samen met het marketingteam. En nu moet ik het gehele sales team leidinggeven. Als oplossing had ik bedacht dat ze maar dicht bij me in de buurt moesten komen zitten, voor die ene dag in de week dat ze kantoorwerk deden. Maar dat was natuurlijk een wat te kort door de bocht actie.

Bij een van de teams stond ik het nieuws te vertellen en een marketing medewerkster hoorde ons gesprek vanachter de tussenwand, stond op en liep door de opening tussen de twee ruimtes onze ruimte binnen. Haar ogen spuwden vuur en ze gaf zeer ongezouten haar mening. Ze wierp me voor de voeten wat voor zwaktebod ze dit vond en dat het uiteindelijk het bedrijf zou schaden. Omdat zij als marketeer voor een deel afhankelijk was van de input van de salesmanagers en dat korte lijnen dan wel zo gemakkelijk waren. Nu zou mijn probleem opgelost worden, maar zadelde ik beide teams op met een nieuw probleem.

Ik reageerde niet. Mijn ego kookte en stapte naar haar leidinggevende. Die gaf niet thuis. Los het maar met haar zelf op, zei zij. En diep vanbinnen, voelde ik dat ze een punt had. Uiteindelijk is de uitdaging die er ligt groter dan het probleem dat ik oploste. Dit was een verschuiving van het probleem. Maar ik kon niet meer terug. Dat zou te veel gezichtsverlies zijn geweest. Ik heb me in feite laten opnaaien door het directie team vanuit het gevoel dat ik direct een antwoord klaar moest hebben om als stevige leider over te kunnen komen”.

“Ah, dus het gevoel dat je alle antwoorden altijd moet hebben, komt voort vanuit het idee dat je dat een stevige leider maakt?” vroeg ik. “Maar wat nou als je deze dame, of je eigen team of beiden had gevraagd hoe zij het probleem zouden tackelen? Wat nou als leidinggeven betekent de beste oplossingen uit de organisatie en dus de mensen zelf halen? Als leidinggeven dus meer randvoorwaarden scheppen zou zijn?” “Ja, dat klinkt mooi in de praktijk, maar hoe doe je dat zo dat je wel krachtig over komt en niet als iemand die zijn verantwoordelijkheden altijd afschuift?” bracht mijn vriend er tegenin.

“Mooie vraag”, antwoordde ik. “Het is denk ik als het verschil tussen kennis en wijsheid. Je kunt bewondering af dwingen met je kennis, maar het is niets zonder wijsheid. Hoe krijg je wijsheid weer terug in de organisatie? Hoe laat je zien dat niet weten, de wijste weg kan brengen?” Ben je een hen of ben je een zwaluw? Mijn vriend keek me glazig aan. En ik vertelde het volgende verhaal als toelichting:

De Wijze hen

Op de gevels van het boerenerf zaten de zwaluwen op een rij druk met elkaar te kwetteren. Ze hadden elkaar van alles te vertellen, maar ze waren met hun gedachten vooral bij de zomer en het zuiden, want de herfst zat eraan te komen en de noordenwind lag op de loer. Op een dag waren ze plotseling verdwenen. De kippen hadden het over de zwaluwen en over het zuiden. ‘Ik denk dat ik volgend jaar zelf ook maar naar het zuiden ga’, zei een van hen.

Het jaar ging voorbij en de zwaluwen keerden terug. En toen de noordenwind kwam, zaten ze weer op de gevels. De kippen hadden het allemaal over het vertrek van de hen. Op een ochtend in alle vroegte, toen de wind uit het noorden waaide, vlogen de zwaluwen plotseling op en ze voelden de wind in hun vleugels. Ze werden vervuld van een kracht, een vreemde oerkennis en een bovenmenselijk vertrouwen. Ze vlogen omhoog om de rook van onze steden achter zich te laten.

‘Ik denk dat de wind zo wel goed staat,’ zei de hen; ze spreidde haar vleugels en rende het kippenhok uit. Al fladderend liep ze een eindje de weg op, totdat ze bij een tuin kwam.

Tegen de avond kwam ze hijgend terug. En in het kippenhok vertelde ze hoe ze naar het zuiden was gegaan tot aan de snelweg, waar ze het verkeer van de grote wereld voorbij had zien razen. En ze had landen bereikt waar aardappels groeiden en ze had de stoppelvelden gezien, waar de mensen op werkten. En aan het eind van de weg had ze een tuin gevonden met rozen, prachtige rozen. En de tuinman was er zelf ook.

‘Wat vreselijk interessant’ zeiden de kippen, ‘en wat heb je dat prachtig beschreven!’

De winter verstreek en de maanden van bittere koude gingen voorbij. Het voorjaar brak aan en de zwaluwen keerden terug. Maar de kippen waren het er niet mee eens dat er een zee was in het zuiden. ‘Jullie moeten eens naar onze hen luisteren, ‘ zeiden ze, ‘want zij bezigt werkelijke kennis!’.

Uit: Het geluk van Tao, Erich en Leo Kaniok, te verkrijgen via www.dezinnigezaak.nl

Heiko van Eldijk is organisatiespecialist en partner bij House of Performance. In zijn blog’s deelt hij zijn verwonderingen, reflecties en bevindingen. Wil je ook de volgende blog’s van Heiko lezen? Volg ons dan op LinkedIn via een click op de volgende button:

li-button-a

heiko

Over de auteur

Een lonkend perspectief is potentie tot (waarde)creatie. Ik word blij als ik goed kan kijken, mag puzzelen en tot actie kom, om te doen wat nodig is.

Naar Heiko van Eldijk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *