Het morele kompas. Of hoe je ethisch handelen meetbaar maakt.

12/03/2018

Een topman in de wereld van openbaar vervoer haalt een mooie aanbesteding binnen en hoort vervolgens een jaar celstraf tegen zich eisen. Hoe kan dat? Het FD oordeelde dat de persoon in kwestie leed aan een ‘ernstig defect moreel kompas’.

Presteren gaat allang niet meer over het behalen van targets alleen. Vakmanschap wordt gevraagd en dan is de manier waarop je je targets haalt, minstens zo belangrijk. Nu kan je aan beide kanten doorslaan. Je kunt zo bezig zijn met de ethiek dat je niets meer presteert. En andersom.
Het draait allemaal om de balans. Niet te veel druk op de prestatie en genoeg aandacht voor goed handelen. Daar worden de prestaties die je samen neerzet mooier van. En duurzamer.

Het morele kompas maakt ethiek concreet

Hoe bepaal je nu op een goede manier wat het juiste is en wat het goede is? Door duidelijkheid te scheppen over welke prestatie- eisen er bestaan maar ook welke normen er bestaan binnen een organisatie. Kortom het vraagt om het stellen van doelen, grenzen, maar vooral specifiek benoemen van gewenst gedrag. Zo simpel is het. Om dit te meten ontwikkelden we het morele kompas: een praktisch hulpmiddel om de harde doelen van je organisatie te toetsen aan de kernwaarden en de missie van je organisatie. Naast dat de KPI’s, de overlegstructuur als ook de prestatiedialoog wordt ook bekeken welke waarden er zijn en welk gewenst gedrag is bepaald. Dat gaat in 4 concrete stappen:

Stap 1: Bepalen van je waarden

Bepaal samen welke waarden en normen voor jullie bepalend zijn. Voor het individu, voor teams en voor de gehele organisatie

Stap 2: Afstemmen van de waarden

Vraag je af hoe je de waarden afstemt. Binnen het MT bijvoorbeeld of met een fusiepartner.

Stap 3: Waarborgen van waarden als het spannend wordt

Bedenk van tevoren welke externe factoren kunnen het interne kompas onder druk kunnen zetten. Wat doen we dan? En wat mag het ons kosten?

Stap 4: Afwegen van waarden bij dilemma’s

Tenslotte gaat het om sensitiviteit. Je moet dilemma’s zien aankomen en zorgen dat je de juiste keuze kunt maken op basis van de relevante informatie.

Het morele kompas geeft richting aan prestatieverbetering

Kortom het goed invulling geven van je vakmanschap geeft bijna als vanzelf een spanningsveld. Het juiste en het goede komen namelijk niet altijd overeen. Het uitbalanceren van beide assen, dat is de performancespanning.

Nog even terug naar bewuste topman. Was zijn morele kompas defect?

Je kunt het prestatieniveau van een team eenvoudig bepalen aan de hand van KPI’s en zo een beeld krijgen bij het ‘juiste’.  Met het morele kompas maak je ook de score op het ‘goede’ inzichtelijk: in hoeverre heb je je kernwaarden bepaald en afgestemd, gewaarborgd en afgewogen? Zo bepaal je zelf de ideale balans tussen presteren en de manier waarop je dat doet.

Nog even terug naar de bewuste topman Huges. Was zijn morele kompas defect? Het functioneerde in elk geval niet naar behoren. Als de kernwaarden al helder waren, zijn ze blijkbaar niet actief gebruikt om dilemma’s te herkennen. Een doordacht en goed gekalibreerd moreel kompas had hier dus een hoop ellende kunnen voorkomen.

‘De juiste dingen doen op een goede manier’, dat is in mijn ogen vakmanschap. Dat is precies wat er nodig is. Dus: vakmanschap wordt gevraagd!

Hulp nodig bij het ontwikkelen van vakmanschap en het inrichten van het morele kompas? Neem contact op met Sjoerd Hogenbirk.

Het kan beter

Wat kan er volgens jou beter? We vernemen het graag van je!

reCAPTCHA is required.
Sjoerd

Over de auteur

Anderen typeren mij als iemand waar je op kan bouwen, intelligent en flexibel waarbij ik snel kan wisselen tussen inhoud, niveau en perspectief. Ik ben ambitieus en beschik over veel energie.

Naar Sjoerd Hogenbirk
Geef een reactie hier...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *