Performance spanning, de balans tussen ethiek en presteren

04/12/2017

‘Een beetje integer bestaat niet,’ zei politica Ien Dales ooit. Ze had ongelijk. Ons morele kompas is continu in beweging en daarmee is ook integriteit niet statisch. Elke organisatie moet daarom steeds opnieuw de balans vinden tussen ethiek en presteren. Op zoek naar de optimale performance spanning.

De hypotheeksectie van de ABN AMRO kwam afgelopen zomer in opspraak. Niet vanwege de prestaties zelf, maar door de manier waarop deze werden behaald*. Wat bleek? Een aantal  adviseurs had handtekeningen van klanten gekopieerd op nieuwe, verbeterde adviezen. Zonder toestemming van de klant. Dat riekt naar fraude. De motivatie voor dit gedrag was prestatie, de adviseurs wilden hypotheekdossiers snel  afsluiten. De klant werd door hun handelen niet direct benadeeld, maar toch.

De problematiek bij de ABN AMRO is helaas geen unicum. Als organisatiespecialist zie ik bij bedrijven en organisaties steeds vaker dat ethiek en prestaties met elkaar op gespannen voet staan. Om dit probleem inzichtelijk te maken hanteren we bij House of Performance een twee-bij-twee-model waarbij ethiek en presteren de assen zijn (zie afbeelding). We zien dan vier typen organisaties.

  1. De onbetrouwbare organisatie die op beide dimensies laag scoort.
  2. De grenzeloze organisatie waar presteren de drijfveer is terwijl de manier waarop er minder toe doet.
  3. De heilige organisatie waar men zich vooral druk maakt om de manier waarop men werkt, zonder duidelijk verwachtingen te definiëren.
  4. De gedreven organisatie heeft een balans tussen ethiek en presteren. Bij dit type organisaties kunnen de medewerkers zich identificeren met de identiteit en kernwaarden en de prestaties die ze samen willen bereiken.

Dwars door het model loopt een denkbeeldige, diagonale lijn die de zogenoemde Performance spanning weergeeft. Die lijn markeert het moment waarop de spanning tussen presteren en ethiek doorslaat, het moment dat er duidelijk dilemma’s ontstaan.

 

Schuiven met Performance spanning

Het goede nieuws is dat Performance spanning geen vast gegeven is. Het is een lijn waarlangs? je bewust kunt bewegen. Voor heilige organisaties kan de spanning bijvoorbeeld worden opgevoerd door prestatienormen vast te stellen en onderlinge verwachtingen bespreekbaar te maken. Grenzeloze organisaties lopen het risico dat de performance spanning te hoog is. Het bespreekbaar maken van dilemma’s is dan een belangrijke remedie.

Integriteit is niet statisch, omdat de normen voor integer gedrag niet vastliggen. Ons morele kompas beweegt mee met algemeen geaccepteerde normen en waarden die door de tijd heen veranderen. Organisaties en bedrijven staan voor de uitdaging bewust te sturen, op zoek naar een gezonde performance spanning, de optimale balans tussen ethiek en presteren.

*Zie het artikel in het Financieel Dagblad (https://fd.nl/ondernemen/1174658/abn-amro-adviseurs-in-de-fout-met-hypotheken)

Het kan beter

Wat kan er volgens jou beter? We vernemen het graag van je!

reCAPTCHA is required.
Sjoerd

Over de auteur

Anderen typeren mij als iemand waar je op kan bouwen, intelligent en flexibel waarbij ik snel kan wisselen tussen inhoud, niveau en perspectief. Ik ben ambitieus en beschik over veel energie.

Naar Sjoerd Hogenbirk
Geef een reactie hier...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *