Zelfbeeld

28/09/2016

We evalueren wat af met elkaar. We geven feedback, soms zelfs met 360 graden onderzoeken erbij, we houden functioneringsgesprekken met medewerkers en hopen dan dat we er met elkaar beter van worden. Maar is dat ook zo? In hoeverre helpen die kritische noten die we met elkaar kraken? Wordt ons zelfbeeld er helderder van? Gaan we daadwerkelijk met onszelf aan de slag?

Onlangs deed zich een voorval voor bij ons op kantoor. Er werd iemand gevraagd om bij te springen in een van onze teams. Daarbij werd er om specifieke skills gevraagd. Iemand veerde op en riep enthousiast uit dat hij die klus wel wilde doen. Met verbazing keek ik naar zijn gretigheid om deze klus te willen doen. Ik wist dat er niet lang ervoor met hem een feedback gesprek was gevoerd waarin juist de gevraagde kwaliteiten bij hem waren benoemd als minder sterk. Ik vroeg hem later hoe hij dat zelf zag. Wat bleek: hij geloofde zelf wel degelijk dat hij over de juiste kwaliteiten beschikte. Ondanks de heldere feedback die hij had gekregen.

Wat is hier aan de hand? Vroeg ik mezelf af. Hoe kan dit, dat je iemand een spiegel voorhoudt, maar hij er niet in kijkt? Hardnekkig vasthoudend aan zijn zelfbeeld? Ik sprak erover met een aantal bekenden. Eigenlijk hebben we er allemaal wel last van, kwamen we tot de conclusie. We identificeren onszelf vaak sterk met ons kunnen. Iets kunnen maakt dat we geliefd zijn, succesvol zijn, erbij horen en dat zijn allemaal waarden die we belangrijk vinden.

Ondertussen focussen we ons vaak op wat er niet goed gaat. Terwijl we leren dat we vooral goed moeten zijn om iemand te zijn. Ik merk dat de nadruk sterk ligt op erbij horen om wat je doet en niet om wie je bent. Als iemand je vraagt jezelf voor te stellen, vertel je wat je doet. Een positief zelfbeeld is belangrijk, want dan mogen we er zijn. Om dat positief zelfbeeld te handhaven hebben we een hoop filters. Zo blijkt bijvoorbeeld dat wanneer we onszelf moeten evalueren en daarnaast ons team, we onszelf standaard hoger inschatten. We lijken collectief te leiden aan zelfoverschatting. Wat ertoe leidt, dat we ons zelfbeeld alleen maar verder moeten opkloppen om er nog bij te kunnen horen. Ons ego draait overuren om ons zelfbeeld te kunnen blijven beschermen.

Al met al zijn we ons heel sterk gaan identificeren met ons ego. Als dat dan afbrokkelt, voelt dat een beetje als sterven. Een deel van je persoonlijkheid is niet meer. Nou veranderen we altijd wel een beetje, maar om een beeld los te laten dat je heel sterk van jezelf hebt, kan primaire angsten oproepen. Geen gemakkelijke kost dus. Vaak gaan we pas veranderen wanneer het water spreekwoordelijk aan onze lippen staat Als er zich een nog grotere angst voordoet, ofwel wanneer de pijn om vast te houden aan dat beeld, groter wordt dan het los te laten. Dat noemen we dan overgave. Tot die tijd, komt er meestal een ja, maar gevolgd door een uitleg waarom de ander het mis heeft.

Gelukkig kunnen we ook veranderen op een positieve manier. Door het gewenste gedrag sterk te belonen met complimenten. Dan versterk je een ander egodeel als het ware. Begin ik me toch af te vragen of er ook een andere manier is. Hoe zou je elkaar in een team op een andere manier kunnen versterken, zo dat men minder bang is voor kritiek en feedback gewoon ter harte kan nemen. Uiteindelijk kom je dan ook meer bij je eigen kracht uit, in plaats van dat je een vals zelfbeeld blijft beschermen. Iemand daar ervaring mee?

Het kan beter

Wat kan er volgens jou beter? We vernemen het graag van je!

reCAPTCHA is required.
heiko

Over de auteur

Perspectief is de potentie tot creatie en verandering. Dat vraagt oplossing van de ‘hoe-dan’ vraag. Ik geef graag betekenis door te schouwen, te puzzelen en aan te zetten tot actie.

Naar Heiko van Eldijk
Geef een reactie hier...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *